Usługi kurierskie w świetle polskiego prawa

W dobie zintensyfikowanej działalności sklepów internetowych, w tym naszej działalności konsumenckiej, która odbywa się poprzez wykonywanie zakupów na odległość, większość z nas nie może się dziś obyć bez usług kurierskich. W zakresie tych czynności nie skupiamy się zbyt często, na jakich podstawach prawnych firmy kurierskie mogą realizować usługi kurierskie. Interesujemy się ich prawnym umocowaniem w sytuacji, gdy dochodzi do zagubienia lub zniszczenia naszej przesyłki.

Na jakich zatem zasadach prawnych działają kurierzy?

W polskim prawie funkcjonowała kiedyś definicja usługi kurierskiej, tj. w ustawie o łączności z 23 listopada 1990 r. Niestety, nowa ustawa z 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe nie skonkretyzowała pojęcia usług kurierskich, próżno jej również szukać w ustawie – Prawo przewozowe z 15 listopada 1984 r.

Z uwagi na brak uregulowań prawnych dotyczących definicji i wykładni językowej związanej z nazewnictwem, stosowanym przecież bardzo często potocznie (tj. usługą kurierską) każdy z nas, w tym firmy kurierskie działające na terenie RP, muszą posiłkować się regulacjami opartymi o przepisy pocztowe oraz przewozowe.

Zgodnie z Prawem pocztowym, usługę pocztową stanowi, wykonywane w obrocie krajowym lub zagranicznym, zarobkowe:

  • realizowane łącznie lub rozdzielnie przyjmowanie, sortowanie, doręczanie przesyłek pocztowych oraz druków bezadresowych;
  • przemieszczanie przesyłek pocztowych oraz druków bezadresowych, jeżeli jest wykonywane łącznie z przynajmniej jedną spośród czynności, o których wyżej mowa;
  • przesyłanie przesyłek pocztowych przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej, jeżeli na etapie przyjmowania, przemieszczania lub doręczania przekazu informacyjnego przyjmują one fizyczną formę przesyłki listowej;
  • prowadzenie punktów wymiany umożliwiających przyjmowanie i wymianę korespondencji między podmiotami korzystającymi z obsługi tych punktów;
  • realizowanie przekazów pocztowych.

Pamiętać należy, że zgodnie z wyżej wspomnianą ustawą nie stanowi usługi pocztowej:

  • przemieszczanie i doręczanie własnych przesyłek, jeżeli jest wykonywane bez udziału osób trzecich;
  • przewóz rzeczy innych niż korespondencja, wykonywany na podstawie odrębnych przepisów;
  • wzajemna nieodpłatna wymiana korespondencji dokonywana przez wymieniające się podmioty;
  • przyjmowanie, sortowanie, przemieszczanie i doręczanie przesyłek przez pocztę specjalną ministra właściwego do spraw wewnętrznych;
  • przyjmowanie, sortowanie, przemieszczanie i doręczanie przesyłek przez wojskową pocztę polową.

Czynność przemieszczania przesyłki pocztowej (jako samodzielna usługa) nie została skonkretyzowana w ww. ustawie i w rozumieniu jej przepisów nie może być uznana za usługę pocztową. Podstawy prawnej należy szukać w takim przypadku w prawie przewozowym. Usługa ta polega na przyjęciu oraz przemieszczeniu z danego miejsca do drugiego przesyłki towarowej na podstawie dokumentu przewozowego. Należy pamiętać, że zamieszczenie na takiej przesyłce adresata i adresu nie może być w pełni uznane za wystarczające, by przesyłkę taką można uznać za przesyłkę pocztową. Dopiero przedłożenie jej do przyjęcia lub przyjęcie przez danego przedsiębiorcę będącego operatorem pocztowym stanowić będzie o jej walorze prawnym jako przesyłki pocztowej.

Te dywagacje natury prawnej są dla zwykłego przysłowiowego „zjadacza chleba” mało ważne, aczkolwiek mają one charakter podniosły w momencie odpowiedzialności za powierzoną przesyłkę.

Należy bowiem pamiętać, iż w świetle przepisów (art. 87-88 Prawa pocztowego) operator pocztowy ponosi pełną odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie usługi, natomiast przewoźnik odpowiada wyłącznie na podstawie art. 65 Prawa przewozowego w sytuacji utraty, ubytku lub uszkodzenia przesyłki.

Niestety, firmy kurierskie często nie wskazują wprost klientowi, czy przy przekazaniu przesyłki realizują obowiązki wynikające z Prawa pocztowego czy też zakres ich odpowiedzialności wiąże się z przepisami Prawa przewozowego.

Warto więc przed zawarciem umowy dotyczącej dostarczenia przesyłki pocztowej zapoznać się z warunkami jej dostawy, a w razie komplikacji natury prawnej skorzystać z porady specjalisty, brak bowiem prostych i transparentnie sprecyzowanych przepisów w zakresie usługi kurierskiej może nastręczać nam niemałych kłopotów.

Rafał Kufieta

Kancelaria Prawna Rafał Kufieta

[mc4wp_form id="5288"]